مصطفى النوراني الاردبيلي
578
دائرة المعارف بزرگ طب اسلامى ( فارسى )
بدهند و نصف ديگر را صبح با روغن كرچك بدهند از آن نتايج خوب حاصل مىگردد . درمنه يك تا دو درصد ماده CYMOL در آن است در سال 1854 VOLCKEL آن را به نام CYNENE يا CINENE نوشته است و از آب مقطر ماده رسوبى ANGELIC ACID حاصل مىگردد . شيخ مىگويد : درمنه سه قسم است : قسم اول : برگ مثل برگ سرو ، شاخ آن چوبدار و در بخورات استعمال مىشود . قسم دوم آن برگش مانند برگ درخت طرفا است . قسم سوم آن تيز است كه در يونانى سريقون و در عربى افسنتين البحر مىگويند . اكثرا مىگويند كه بوته آن برابر بوته شويد است . شاخه آن چهارگوش ، باريك و برگ ريزه مانند برگ سداب ، گل آن زرد و سرخ و خوشبو و تخم آن باريك است . بهترينش درمنه ارمنى است در دوم گرم و در سوم خشك است خوره و سودا را منع مىكند ، مايه درد سر است ، آبش علاج رمد است ، داروى كرم كدو است ، بول و حيض را ريزش دهد ، روغنش در تب و لرز مفيد است . « 1 » اقسام او را مىسوزانند ، گلش خوشبو و تلخ و شبيه به افسنتين رومى است ، بدلش افسنتين است و بعضى سداب را بدل دانستهاند . « 2 » * درونج تعريف : فارسى : درونك ، درونه ، عربى : درونج سريانى : قروتس ، هندى : توس ، ترنگ . يك بيخ گرهدار است ، از بيرون خاكسترى ، از داخل سفيد مثل عقرب هست ، به همين سبب به اسم درونج عقربى معروف است . « 1 » آن را از اروپا و سوريه مىآورند ، در كتاب طب يونانى جديد در مورد آن بحث
--> ( 1 ) - قانون در طب ، ج 2 ، ص 311 . ( 2 ) - تحفه حكيم مومن ، ص 169 . ( 1 ) - لاثانى لغات الادويه ، ص 113 .